Vì Sao Trung Quốc Bị Thế Giới Oán Ghét?

Trung Quốc đã là nước lớn nhưng luôn trong tình trạng bị bao vây kìm kẹp, thậm chí bị người khác “oán hận”. Nguyên nhân chính: Chính sách ngoại giao thiếu mưu trí; Giới quan chức ngạo mạn, không biết cách học hỏi, luôn tự cho bản thân họ là đúng, khí phách thiên triều

Trong nền kinh tế, Trung Quốc đã trở thành nước lớn, là cường quốc, không có gì phải thắc mắc. Trong lĩnh vực ngoại giao, Trung Quốc luôn tồn tại trong tình thái bị bao vây cùm kẹp, thậm chí bị người khác “hận”. Lý do tại sao?

Trung Quốc rốt cuộc đã làm những gì, khiến cho nhân loại toàn thế giới ức hiếp, thậm chí thù hận như vậy?

Chính sách ngoại giao thiếu mưu trí

Hãy nhìn vào nước Mỹ kia, qua vài năm nữa, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) sẽ bị Trung Quốc vượt qua. Tuy nhiên, sức mạnh quân sự cũng như sức mạnh ngoại giao của Mỹ vẫn sẽ tiếp tục kiểm soát toàn bộ thế giới như tình hình hiện nay. Có những quốc gia cũng căm hận nước Mỹ, ví dụ như các quốc gia Hồi giáo tại khu vực Trung Đông, thế nhưng lại càng tồn tại nhiều hơn các quốc gia khác tin tưởng vào nước Mỹ, yêu thích nước Mỹ, đồng thời hy vọng nhận được sự bảo hộ che chở trong đó bao gồm toàn bộ tất cả các quốc gia láng giềng của Trung Quốc. Không thể nói người khác “ăn trong bám ngoài” (chi li pa wai), vì sao Mexico không chạy đến để mời Trung Quốc làm chiếc ô bảo hộ cho đất nước của họ, hòng đối kháng lại nước Mỹ?

Đến Đài Loan của Trung Quốc, vài thập kỷ vừa qua cũng đều dựa dẫm vào nước Mỹ.

Nhật Bản, Hàn Quốc, Philippines đều mong muốn nhận được sự bảo hộ từ Mỹ hòng đối kháng lại Trung Quốc. Thậm chí đến Việt Nam, đất nước đã từng bị Mỹ xâm lược và là nước láng giềng nhỏ bé của Trung Quốc, cũng đều tìm kiếm sự bảo hộ từ Mỹ.

Trong lĩnh vực kinh tế, nhân loại trên toàn thế giới đều tôn mối quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc là G2. Trong nền chính trị và ngoại giao, đại đa số các quốc gia đều coi Trung Quốc là kẻ thù giả định (jia xiang di), nhận định Mỹ là chiếc ô bảo hộ để chống đối lại kẻ thù giả định này. Rốt cuộc là do Mỹ không đúng, hay do nền ngoại giao Trung Quốc thiếu mưu trí? Điều này không cần nói cũng đều hiểu được.

Sự khác biệt giữa hai nước Trung – Mỹ

Chúng ta ngày ngày đều tung hô bắt kịp được Mỹ, rốt cuộc đã bắt kịp được những gì, chỉ có riêng một nhân tố là tổng sản phẩm GDP. Còn bình quân GDP trên đầu người, mức thu nhập bình quân, bình quân chất lượng cuộc sống thực tế, năng lực sáng tạo của nhân dân, trong toàn bộ thế kỷ 21, Trung Quốc không thể nào vượt qua được Mỹ.

Về lĩnh vực quân sự và ngoại giao, Trung Quốc có lẽ sẽ vĩnh viễn không bao giờ sánh đạt được năng lực kiểm soát toàn cầu giống như Mỹ đã từng có.

Không cần nói đến vấn đề kiểm soát toàn cầu. Ngày mùng 8 tháng 05 năm 1999, đại sứ quán Trung Quốc ở Nam Tư đã bị đánh bom, chúng ta chỉ có thể đứng tại Bắc Kinh mà mắng nhiếc, đến cả các phương pháp ngoại giao làm thế nào để phục hồi lại thể diện cũng không hề có. Là người Trung Quốc, thực tế mà nói, chỉ có duy nhất hai từ: Nuốt Giận.

Đối với nước Mỹ, chúng ta không có biện pháp nào. Đối với các quốc gia “Tiểu Biết Tam” (Xiao bie san: lưu manh, vô lại), chúng ta cũng bó tay không có sách lược. Vấn đề Đài Loan khu vực phía tây, sẽ trở thành mối vướng víu vĩnh viễn. Điều này không phải là vấn đề lớn, đồng bào của chúng ta, chỉ cần Đài Loan không tuyên bố độc lập, đại lục cũng sẽ luôn như vậy, phải cho qua thì cũng sẽ phải cho qua. Tuy nhiên, Mỹ lại luôn lấy vấn đề Đài Loan ra làm vật cản trở đại lục, khiến cho tình hình trở nên tương đối thụ động, thật là lực bất tòng tâm.

Trung Quốc thiếu bạn, chứ không hề thiếu kẻ thù.

Khu vực xung quanh Trung Quốc, chỉ thiếu bạn, không hề thiếu kẻ thù.

Vấn đề tồn tại hiện nay, người Ấn Độ đang gồng mình nỗ lực mở rộng các hoạt động quân sự chuẩn bị cho các cuộc chiến, rất đều đặn không hoang mang. Hàng không mẫu hạm, tên lửa tầm xa, tàu ngầm hạt nhân. Những thứ Trung Quốc có, Ấn Độ về cơ bản đều có, những thứ Trung Quốc không có, người Ấn Độ cũng đều đã có.

Chúng ta luôn dừng lại trong niềm vui với “Lưỡng đạn nhất tinh” (hai pháo bom và một vệ tinh). Thế nhưng cho đến thời điểm hiện tại, Ấn Độ cũng đã sở hữu “Lưỡng đạn nhất tinh”. Giải thích như thế nào? Sự thực chứng minh rằng, người Trung Quốc không phải là là những người thông minh nhất trên toàn thế giới, đến mức độ thông minh nhất khu vực Châu Á cũng chẳng thể đạt đến. Ngoài Trung Quốc thì còn có những người thông minh khác, thậm chí càng có những quốc gia với những dân tộc thông minh hơn hẳn. Chúng ta không nhìn nhận ra vấn đề này, luôn tự cho mình là đúng, mù quáng tôn vinh bản thân là lớn mạnh, luôn luôn chiêm ngưỡng một cách quá đáng chính bản thân, đây mới chính là căn nguyên tồn tại của các vấn đề.

Nền ngoại giao hiện nay mà Trung Quốc đang thực thi, ai nghe lời, ai nịnh bợ cần tiền thì Trung Quốc sẽ đối xử tốt với họ. Còn ai chỉ trích phê bình, ai chế giễu thì Trung Quốc sẽ căm hận chính họ. Cần biết rằng, những quốc gia không ngừng nịnh bợ cần tiền Trung Quốc đều là những quốc gia không có vị thế quốc tế. Chỉ có những quốc gia dám lên tiếng chỉ trích phê bình, thậm chí dám mắng nhiếc Trung Quốc, mới có năng lực ảnh hưởng đến toàn thế giới. Đối với những quốc gia này mà nói, không cần phải cúi đầu, không có gì là sai lầm. Tuy nhiên nếu không tìm hiểu lẫn nhau một cách nghiêm túc, đạt được sự đồng cảm và đồng thuận, biến “địch” thành bạn, như vậy sẽ là thất bại lớn nhất trong nền ngoại giao.

Giới quan chức thiếu kiến thức phổ quát về lĩnh vực ngoại giao, tự tin và ngạo mạn quá mức.

Giới quan chức Trung Quốc luôn luôn tự cho bản thân họ là đúng, không lắng nghe nổi những quan điểm ngược chiều tiêu cực hay những lời chỉ trích. Kỳ thực, bất kỳ một quốc gia nào cũng đều ích kỷ, đều tồn tại những khiếm khuyết, giống như nước Mỹ và nước Anh, Trung Quốc cũng không phải là trường hợp ngoại lệ. Trung Quốc không cần thiết phải luôn luôn tỏ ra bộ dạng tự cho bản thân là đúng, biết tiếp nhận phê bình thì Trung Quốc mới có thể tiến bộ được.

Trong lĩnh vực ngoại giao, báo chí và ngôn luận Trung Quốc luôn phản đối kịch liệt những lời phê bình của người khác đối với bản thân, không ngừng lặp lại rằng sự trỗi dậy của Trung Quốc là sự trỗi dậy hòa bình. Có quỷ mới tin được, bất kỳ một nước lớn nào cũng đều không thể tự hài lòng với việc chỉ bảo hộ cho chính đất nước họ, luôn luôn tồn tại mong muốn có năng lực và ham muốn đi công kích các nước khác. Vấn đề cốt lõi chính là, liệu có phải là những cuộc công kích các nước khác phi mục đích hay không có đạo lý hay không.

Có những lúc có năng lực đánh, hơn nữa lại đánh một cách chuẩn xác, đúng vị, thì không chỉ không mầm mống nên những kẻ địch, mà còn có thể giành được càng nhiều bạn bè hơn. Nước Mỹ chính là như vậy, tạo nên những kẻ địch rất nhiều nhưng bạn bè lại càng nhiều hơn. Vấn đề cốt lõi nằm tại chỗ, nước Mỹ có thể làm được đến việc ngoài trường hợp Osama bin Laden bí mật hành xử Mỹ thì không có bất cứ một quốc gia nào dám đối chọi lại với Mỹ, Trung Quốc liệu có thể được chăng?

Trung Quốc đương nhiên không cần học hỏi Mỹ, cũng không thể học nổi Mỹ. Tuy nhiên có hơi hướng của sự bá quyền Mỹ thì tại sao lại không thể? Sự thật là bản thân yếu kém bất năng lực, chứ không phải là sự nhân từ.

Giới quan chức không biết cách học hỏi nền ngoại giao của các nước khác như thế nào.

Thời gian gần đây, một vị hiệu trưởng trong nước đã nghỉ hưu, nhận được sự điều phái của một cơ quan quyền lực mềm quốc gia nào đó, chuẩn bị đến ba trường đại học hàng đầu của vương quốc Anh để tiến hành chiêu sinh các nghiên cứu sinh tiến sỹ đến Trung Quốc học tập. Đầu tiên, có ai bằng lòng đến Trung Quốc học tiến sỹ hay không thì vẫn chưa biết được, giới quan chức của chúng ta thì đã giả tưởng rằng đến để bố thí cho các trường đại học ở vương quốc Anh này.

Vì thế, vị hiệu trưởng đã nghỉ hưu – khi người còn chưa đến nơi – đã ép buộc yêu cầu ba vị hiệu trưởng đương vị của ba trường đại học tại vương quốc Anh tiến hành cuộc gặp gỡ với họ vào thời gian cuối tuần. Thật không dễ dàng gì, có một vị hiệu trưởng và phó hiệu trưởng của một trường đại học đã nhận lời đáp ứng cuộc gặp gỡ này, hơn nữa còn chuẩn bị bữa tiệc thiết đãi thịnh soạn. Đây chính là phép tắc lịch sự của vị hiệu trưởng của vương quốc Anh. Khi thời gian vừa mới được sắp xếp ổn thỏa, một cú điện thoại đột nhiên được gọi đến, nói rằng liệu có thể thay đổi sang thời gian một ngày khác được hay không.

Tâm lý người phụ trách liên lạc phía Anh đã bắt đầu rụt rè, nhưng để giữ lịch sự vẫn còn yêu cầu vị hiệu trưởng của trường đại học đó thay đổi lại thời gian, việc đó là do người phụ trách liên lạc và vị lãnh đạo này bình thường luôn duy trì mối quan hệ rất tốt đẹp. Người lãnh đạo mặc dù cũng đã đồng ý tiến hành thay đổi lại thời gian. Nhưng không ngờ được rằng, khi đưa tin tức tốt lành này nói cho bên phụ trách liên lạc của phía Trung Quốc, thì ông ta lại trả lời rằng, “thế thì mời ông mau chóng gửi bản sơ yếu lý lịch của vị hiệu trưởng và phó hiệu trưởng trường đại học phía Anh của các ông cho tôi”.

Người phụ trách liên lạc phía Anh kỳ thực không thể kìm nén được nữa. Tuy nhiên vẫn lịch sự mà gửi sang một bức thư rằng, “mời ông gửi trước bản sơ yếu lí lịch của vị hiệu trưởng đã nghỉ hưu của phía Trung Quốc chuẩn bị đến thăm đó được không? Các ông là những người khách đến thăm không gửi bản sơ yếu lí lịch sang, lại yêu cầu bản sơ yếu lí lịch của chính nhà lãnh đạo cao nhất của bên tiếp đãi, e rằng không được thỏa đáng”?

Đối phương đã gửi lại thư hồi âm, “vị hiệu trưởng của phía Trung Quốc chúng tôi hiện tại không có sẵn bản sơ yếu lí lịch, nếu ông cần, xem trên Google liệu có thể tìm thấy được hay không”?

Người phụ trách liên lạc của phía Anh nói rằng: “các sơ yếu lí lịch của tất cả các vị lãnh đạo cũng như các giảng viên trong trường đại học của chúng tôi đều công khai hiện trên các trang web trong trường đại học, ông hãy tự tìm đi”.

Bài viết của giáo sư Diêu Thụ Khiết, Viện trưởng Viện Trung Quốc học đương đại, Đại học Nottingham, Anh, đăng trên báo Người dịch: Đinh Thị Thu

Vì Sao Thế Giới Ngày Càng Ghét Trung Quốc?

Tại Nhật Bản, số người coi Bắc Kinh là nguyên nhân gây ảnh hưởng tiêu cực tại châu Á lên tới 73%. Đặc biệt, chỉ 10% người dân Đức nhìn Trung Quốc với con mắt tích cực, trong khi có tới 76% ghét cay ghét đắng Trung Quốc.

Theo tạp chí The Diplomat, Trung Quốc đang coi trọng lợi ích quốc gia bao gồm việc tranh giành chủ quyền lãnh thổ của các nước láng giềng mà không hề lo sợ hình ảnh của mình xấu đi trong con mắt cộng đồng quốc tế. Kết quả cuộc khảo sát gần đây của BBC World Service cho thấy hình ảnh Trung Quốc trong mắt bạn bè quốc tế không hề hoàn hảo như mong đợi.

Mặc dù trong năm nay, mức đánh giá của cộng đồng quốc tế về tầm ảnh hưởng của Trung Quốc giữa tiêu cực và tích cực đã đạt tỷ lệ cân bằng (42%) song hình ảnh của Trung Quốc tại Nhật Bản và Hàn Quốc – hai quốc gia láng giềng châu Á quan trọng nhất của Bắc Kinh, lại xuống dốc thảm hại.

Đáng ngạc nhiên là diện mạo quốc tế của Trung Quốc lại cực kỳ tiêu cực tại những nước phát triển như Anh (49%), Australia (47). Đặc biệt, chỉ 10% người dân Đức nhìn Trung Quốc với con mắt tích cực, trong khi có tới 76% ghét cay ghét đắng Trung Quốc.

Câu hỏi đặt ra là “Liệu Trung Quốc có quan tâm tới hình ảnh của mình trong mắt bạn bè quốc tế?” Lối hành xử ngày càng hung hăng của Trung Quốc trên biển Hoa Đông và Biển Đông đã cho thấy Bắc Kinh dường như không quan tâm tới hình ảnh của mình trong mắt các nước láng giềng châu Á nói riêng và cộng đồng quốc tế nói chung.

Tuy nhiên, điều này lại hoàn toàn mâu thuẫn với những nỗ lực nhằm cải thiện sức mạnh mềm và xây dựng hình ảnh quốc gia trên thế giới trong những năm qua của Trung Quốc. Do đó, điều khó hiểu là: Nếu Trung Quốc quan tâm tới hình ảnh quốc tế của mình, tại sao họ lại hành xử theo lối gây tổn hại tới hình ảnh như vậy? Thậm chí, một số quốc gia châu Á còn coi Trung Quốc là “kẻ to đầu chuyên đi bắt nạt”.

Có 3 khả năng giải thích cho sự mâu thuẫn giữa chiến dịch đánh bóng hình ảnh quốc gia và lối cư xử hung hăng gần đây của Trung Quốc. Nguyên nhân thứ nhất là có thể, Trung Quốc đã không phân định rõ ràng về khái niệm hình ảnh quốc gia hay sức mạnh mềm. Theo thuyết duy thực tại Trung Quốc, điều quan trọng nhất trên chính trường quốc tế là sức mạnh vật chất nên sức mạnh mềm chỉ là phần phụ.

Do đó, giới lãnh đạo Trung Quốc chấp nhận quan điểm của Tào Tháo khi xưa là “Ta thà phụ người chứ không để người phụ ta”. Lối suy nghĩ này đã chi phối các chính sách ngoại giao trong những năm gần đây của Trung Quốc, và không hề bất ngờ khi Bắc Kinh cảm thấy không cần phải cải thiện hình ảnh quốc gia.

Nguyên nhân thứ hai là Trung Quốc có thể cũng quan tâm về hình ảnh quốc gia nhưng lại thiếu kinh nghiệm hoặc thậm chí còn quá vụng về trong khâu quảng bá hình ảnh đất nước. Điển hình, trong những năm gần đây, Trung Quốc đã huy động khá nhiều nguồn lực vào “ngoại giao công chúng” như nguồn tài chính đổ vào tổ chức Olympics Bắc Kinh 2008 để quảng bá hình ảnh tích cực quốc gia. Đây cũng là cách mà Trung Quốc mong muốn xây dựng hình ảnh hòa bình và tích cực trước mắt bạn bè quốc tế.

Tuy nhiên, khả năng trình độ của những quan chức chịu trách nhiệm xây dựng hình ảnh của Trung Quốc còn khá kém cỏi hoặc do sự phối hợp chưa nhịp nhàng giữa các bộ, ban, ngành như Bộ Ngoại giao và quân đội nước này đã mang lại kết quả không như mong đợi.

Nguyên nhân cuối cùng dẫn tới việc Trung Quốc thờ ơ xây dựng hình ảnh quốc gia là do giới lãnh đạo đã đặt lợi ích quốc gia lên trên hết mà trọng tâm là chủ quyền quốc gia và hợp nhất lãnh thổ. Như tuyên bố của Chủ tịch Tập Cận Bình hồi đầu năm nay, Trung Quốc sẽ không bao giờ hy sinh lợi ích quốc gia cốt lõi trong bất cứ hoàn cảnh nào. Do đó, hình ảnh quốc gia được Trung Quốc xếp hàng thứ hai sau chiến lược toàn vẹn lãnh thổ.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ The Diplomat, một tạp chí có trụ sở ở Tokyo, chuyên về chính trị, văn hóa và xã hội tại khu vực Châu Á-Thái Bình Dương.

Vì Sao Cả Thế Giới Ghét Đoàn Thể Thao Trung Quốc?

Có một điều dễ thấy, đó là hễ các VĐV Trung Quốc đi đến đâu thì y rằng ở đó xảy chuyện. Ngay khi Olympic 2024 còn chưa kịp khởi tranh, phần còn lại đã thấy ức chế với sự “xấu tính” của đoàn thể thao đại diện cho đất nước đông dân nhất hành tinh.

Hôm 4.8, tức 2 ngày trước lễ khai mạc Thế vận hội tại Rio, VĐV bơi người Trung Quốc là Sun Yang đã có hành động khiêu khích một thành viên của đội bơi Australia. Ngoài ánh mắt và lời nói, Sun Yang còn có cả hành động té nước về phía Mack Horton nhằm khiến cho đối thủ tại cự ly 400 mét tự do nam mất tập trung khi luyện tập.

Có thể đã hiểu quá rõ các VĐV Trung Quốc, hoặc do được giáo dục trong một môi trường có văn hóa, Horton phớt lờ cách hành xử của Sun Yang. Thay vì dùng nắm đấm để trả đũa, Horton chỉ nói rằng anh không tiếp chuyện với một kẻ “có tiểu sử sử dụng doping” rồi sau đó đánh bại Sun Yang trên đường đua.

Hùa theo hành vi “vừa ăn cắp vừa la làng” của Sun Yang, báo giới và cả cư dân mạng Trung Quốc lập tức phát động cuộc tổng tấn công nhắm vào Horton. Thậm chí HLV trưởng đội bơi Trung Quốc cũng buộc tội Horton “làm tổn thương tinh thần” của các học trò.

Những người thuộc phe trung lập chẳng buồn tin vào giọng điệu của phía Trung Quốc. Bởi ai nấy đều nhớ như in những vụ lùm xùm mà các VĐV Trung Quốc đã gây ra trong quá khứ. Tại London 2012, sau khi một BLV người Mỹ thể hiện vẻ ngạc nhiên trước “sự già dặn” đáng ngờ của một tay bơi 16 tuổi đến từ Thượng Hải, Tân Hoa xã đã nổi giận và cho rằng nước Mỹ đang ghen tức với sức vươn vũ bão của các VĐV Trung Quốc.

Vào năm 2004, trang web chính thức của Ban tổ chức đăng cai Thế vận hội Bắc Kinh 2008 đã đăng một bài viết có từ ngữ rất nặng nề nhắm vào ý kiến nhận xét từ nhiều thập kỷ trước của một quan chức thể thao Anh rằng thể thao Trung Quốc chỉ là “một gã ốm yếu tại châu Á”.

Tư tưởng không ai bằng mình của đoàn thể thao Trung Quốc còn được thể hiện rõ nét qua màn ăn mừng “như đúng rồi” của võ sĩ boxing “hạng ruồi” Lu Bin sau trận đấu thuộc vòng 1 với đối thủ người Kenya, Peter Warui. Giới quan sát được phen cười nghiêng ngả với Lu Bin nhưng Trung Quốc lại coi tay võ sĩ gốc Quảng Châu là “người hùng dân tộc”. Hình ảnh Lu Bin quỳ xuống hôn sàn đấu vì tưởng mình giành thắng lợi đã được chia sẻ hơn 130.000 lần trên mạng xã hội. Từ khóa “Lu Bin hôn vũ đài” được hơn 7.000 người đăng lại. Về phần mình, Lu Bin cũng quả quyết rằng “trọng tài đã đánh cắp giấc mơ của tôi”.

Đúng là không còn gì để nói…

Trump Nổi Tiếng Ở Việt Nam Vì “Ghét” Trung Quốc?

Việt Nam không có Đại cử tri đoàn Hoa Kỳ, nhưng nếu có, họ sẽ nhiệt tình bỏ phiếu cho Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump.

Trong bài báo cho của mình viết cho Taipei Times, tác giả Peter Kauffner kể rằng khi ông nói với một nhóm sinh viên đại học trong một công viên ở Thành phố Hồ Chí Minh rằng ông đến từ Hoa Kỳ, họ đã hỏi:

“Ông có biết tại sao chúng tôi yêu Trump không?”

“Có phải vì Trump ghét Trung Quốc không?” – ông hỏi.

“Đúng”, – cả nhóm đồng thanh đáp lại.

Sự nổi tiếng của Trump ở Việt Nam

Theo kết quả thăm dò do Trung tâm Nghiên cứu Pew Research Center thực hiện thì ngoài Việt Nam, Trump còn giành được cảm tình của người dân Ấn Độ, Israel, Kenya và Philippines.

Sự nổi tiếng của Trump ở Việt Nam chỉ thua Philippines, nơi 69% những người được hỏi bày tỏ sự tin tưởng vào Trump. Đối với người Việt Nam, con số này là 58%.

53% người Philippines bày tỏ sự tin tưởng vào Chủ tịch Tập Cận Bình của Trung Quốc, so với 18% người Việt Nam.

Hoa Kỳ không thừa nhận bất kỳ tuyên bố nào trong số này, nhưng tuyên bố rằng đây là vùng biển quốc tế. Washington định kỳ cử tàu chiến đi qua vùng biển để thách thức các yêu sách của Trung Quốc.

Bất chấp sự nhiệt thành của công chúng đối với Trump và Hoa Kỳ, Quân đội Nhân dân Việt Nam vẫn coi Nga là trụ cột chính của mình.Không quân Việt Nam mua 36 tiêm kích Su-30 “thế hệ mới” của Nga.

Hà Nội đã bán quyền khoan dầu ở Biển Đông cho các công ty năng lượng Nga là Rosneft và Gazprom.

Tuy nhiên, những người Việt Nam mà Peter Kaufner hỏi về Trung Quốc vội vã nói thêm rằng, đó không phải là chuyện cá nhân, và họ kết bạn với một số người Trung Quốc.

Các đảng viên Đảng Dân chủ ở Mỹ muốn buộc Trump phải đứng ra chịu trách nhiệm trước công lý. Tuy nhiên, Việt Nam có thể là nơi ẩn náu an toàn nhất của ông. Hơn 300 người có thông báo đỏ của Interpol đã trốn sang Việt Nam vì tại đất nước này không có thủ tục dẫn độ thông thường.

Hoa Kỳ là thị trường nước ngoài lớn nhất của Việt Nam. Xuất khẩu từ Việt Nam sang Hoa Kỳ năm ngoái đạt 56 tỷ USD. Việt Nam cũng có thể hưởng lợi trong bất kỳ tranh chấp thương mại nào giữa Mỹ và Trung Quốc vì các nhà nhập khẩu Mỹ tìm kiếm giải pháp thay thế cho Trung Quốc. Việt Nam đã đạt được thành công trong việc xuất khẩu đồ nội thất, nệm, giày dép và các mặt hàng khác nhờ Trung Quốc.

Thế Giới Nửa Yêu, Nửa Ghét Trung Quốc Nhưng Không Tin Tập Cận Bình

Người dân trên khắp thế giới có sự chia rẽ trong đánh giá về Trung Quốc với mức độ tích cực và tiêu cực gần như tương đương nhau nhưng đa số không tin tưởng Chủ tịch Tập Cận Bình, nhất là ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương, theo kết quả cuộc thăm dò dư luận vừa được công bố.

Cuộc khảo sát do Trung tâm Nghiên cứu Pew, tổ chức thăm dò dư luận hàng đầu thế giới có trụ sở ở Mỹ, tiến hành với gần 39.000 người ở 34 quốc gia ở tất cả các khu vực trên khắp thế giới từ tháng 5 cho đến tháng 10 năm 2024. Kết quả vừa được công bố hôm thứ Năm ngày 5/12.

Người dân Việt Nam không nằm trong đối tượng được khảo sát.

Vừa yêu vừa ghét

Ở Mỹ, 60% số người được hỏi bày tỏ không tin tưởng Trung Quốc, so với 26% ở chiều ngược lại. Con số không tin tưởng ở Canada còn cao hơn: 67% so với 27% tin tưởng Trung Quốc.

Cơ quan nghiên cứu này cho rằng nguyên nhân là do Canada đã chứng kiến vụ bắt giữ giám đốc tài chính của tập đoàn viễn thông Hoa Vi, bà Mạnh Vãn Châu, và việc Trung Quốc bắt giam hai công dân Canada để trả đũa.

Báo cáo của Pew giải thích hiện tượng này là do ở các nước giàu, người dân được hưởng quyền tự do chính trị nhiều hơn nên họ có cái nhìn khắt khe hơn về những gì xảy ra ở Trung Quốc. Ngoài ra, những nước có thái độ thân Bắc Kinh nhiều cũng là những nước có nạn tham nhũng tệ nhất, chẳng hạn như Nigeria.

Sở dĩ Nhật có thái độ bài Trung Quốc cao như vậy, theo Pew, là do những vấn đề lịch sử để lại giữa hai nước.

Tập Cận Bình bị ‘ghét’?

Đánh giá của người dân thế giới về nhà lãnh đạo của Trung Quốc, Chủ tịch Tập Cận Bình, cũng rất cay nghiệt. Tỷ lệ trung điểm những người nói rằng họ ‘tin tưởng ông Tập làm điều tốt cho thế giới’ ở 34 nước được khảo sát chỉ là 29%, trong khi trung điểm không tin tưởng ông Tập trên thế giới là 45%.

Tỷ lệ không tin tưởng ông Tập cao nhất là ở các khu vực châu Á-Thái Bình Dương, Bắc Mỹ và Tây Âu.

Tuy nhiên, ông Tập Cận Bình đã chứng kiến mức độ tin tưởng dành cho ông gia tăng ngoạn mục ở các nước như Argentina (tăng 14%), Tây Ban Nha và Mexico (cùng tăng 13%) và Ý (tăng 10%).

Mỹ-Trung: ai mạnh hơn?

Trả lời câu hỏi giữa Mỹ và Trung Quốc, nước nào sẽ là cường quốc kinh tế số một thế giới, người dân ở 21 trong số 34 nước được khảo sát tin là Mỹ, trong khi 12 nước cho là Trung Quốc sẽ lãnh đạo kinh tế thế giới. Chỉ có ở Lebanon con số chọn Mỹ và Trung Quốc là ngang nhau.

Xét theo khu vực thì đa phần các nước xem trọng sức mạnh kinh tế của Trung Quốc hơn Mỹ tập trung chủ yếu ở Tây Âu, bao gồm Anh, Pháp, Đức, Hà Lan, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Bulgaria, Cộng hòa Czech. Bên ngoài Tây Âu, Canada, Úc, Nga và Indonesia cũng là những nước tin vào sức mạnh kinh tế Trung Quốc hơn trong khi phần còn lại của thế giới hướng về Mỹ.

Tỷ lệ đánh giá cao kinh tế Mỹ hơn Trung Quốc đặc biệt rõ ở hầu hết các nước thuộc khu vực châu Á-Thái Bình Dương, khu vực kề cận với Trung Quốc. Trong đó, Hàn Quốc là nước tin tưởng vào sức mạnh kinh tế của Mỹ nhiều nhất với 82% so với 18% tin vào Trung Quốc. Úc và Indonesia là hai trường hợp cá biệt trong khu vực khi cho rằng sức mạnh kinh tế Trung Quốc sẽ vượt trội Mỹ.

Tỷ lệ tin tưởng vào kinh tế Trung Quốc đặc biệt đáng kể ở Đức, Hà Lan, Czech và Pháp. Riêng ở Pháp, mới năm 2024 người dân nước này còn tin là Mỹ là nền kinh tế số 1 nhưng tỷ lệ này đã đảo chiều trong năm 2024.

Những nước nào xem Mỹ là cường quốc kinh tế số 1 cũng mong muốn ưu tiên hợp tác kinh tế với Mỹ hơn là Trung Quốc và điều này cũng đúng với Trung Quốc ở chiều ngược lại, theo khảo sát.

Nhìn chung ở các nước mới nổi, người dân nhìn nhận sự vươn lên về kinh tế của Trung Quốc một cách tích cực. Tuy nhiên, hầu hết các nước được khảo sát đều xem sức mạnh quân sự ngày càng mạnh của Trung Quốc là ‘điều không tốt’ cho đất nước của họ.

Hầu hết các nước được khảo sát, ngay cả Mỹ và Canada, đều xem sức mạnh kinh tế của Trung Quốc là ‘đem lại lợi ích cho đất nước họ’, ngoại trừ Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ. Có 50% người dân Mỹ và 53% người dân Canada cho rằng sự tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc là tốt cho nước họ, theo kết quả khảo sát.

Đặc biệt, các nước láng giềng của Trung Quốc có lập trường bi quan về cả sức mạnh kinh tế lẫn quân sự của nước này. Các nước này cho rằng các khoản đầu tư từ Trung Quốc là ‘gánh nặng’ cho họ do nó giúp cho Bắc Kinh có ảnh hưởng quá lớn đối với nền kinh tế của họ. Tỷ lệ này dao động từ mức thấp nhất là 48% ở Indonesia cho đến 75% ở Nhật.

Mối đe dọa quân sự

Cũng ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương, Trung Quốc được xem là mối đe dọa chính chứ không phải Mỹ với 40% người dân Úc, 50% ở Mỹ và 62% ở Philippines quan ngại về sức mạnh của Trung Quốc. Trong khi đó, Mỹ lại bị xem là mối đe dọa chính ở các nước Nam Mỹ, Trung Đông và Bắc Phi, theo khảo sát.

Trong các nước được khảo sát, ngoại trừ Nigeria và Kenya xem sức mạnh quân sự của Trung Quốc là điều tốt cho đất nước họ, tất cả các nước còn lại đều e dè về sức mạnh quân sự của Trung Quốc.

Tỷ lệ lo ngại sức mạnh quân sự Trung Quốc đặc biệt cao ở các nước Nhật, Hàn (cùng 90%), Úc (84%), Canada (82%), Mỹ (81%), Ấn Độ (73%) và Philippines (71%).

Các nước châu Á-Thái Bình Dương đặc biệt nghi ngờ sức mạnh quân sự Trung Quốc với tỷ lệ trung điểm là 79% cho rằng việc Trung Quốc ngày càng mạnh về quân sự là điều không tốt cho đất nước họ.