Vi Sao Cay Ot Bi Rung La / Top 1 # Xem Nhiều Nhất & Mới Nhất 1/2023 # Top View | Channuoithuy.edu.vn

Tại Sao Ăn Ớt Lại Cay?

Vậy vị cay là gì? Thật ra đó không phải là một vị, như ngọt mặn hay chua. Có những hợp chất nhất đinh tỏng những đồ ăn cay chúng kích thích những noron thần kinh vị giác gọi là thụ quan đa thức (polymodal nociceptors). Nhưng cơ quan này có ở khắp cơ thể chúng ta, trong cả miệng và mũi và chúng cũng như những cơ quan thụ cảm bị kích thích bởi sức nóng. Vì vậy khi ăn một trái ớt miệng bạn cảm thấy như bị bỏng vì não bộ nghĩ rằng bạn đang bị bỏng.

Nhưng ngược lại khi ăn một cái gì đó như bạc hà. Hợp chất bạc hà mát lạnh kích thích cơ quan thụ cảm hàn. Khi những thụ quan nhiệt được kích hoạt cơ thể nghĩ rằng nó đang tiếp xúc với một nguồn hơi nóng nguy hiểm và phản ứng lại. Đó là lý do tịa sao bạn đổ mồ hôi, và tim đập nhanh hơn. Ớt đã tạo phản ứng fight-or-flight là phản ứng của cơ thể trước mối đe dọa. Nhưng chắc chắn bạn cũng thấy rằng không phải tất cả mọi thức ăn đều cay theo một kiểu. Những hợp chất có trong thức ăn đã tạo nên sự khác biệt. Chất capsaicin và piperine có ở trong hạt tiêu và ớt được cấu thành bởi những phân tử lớn hơn, nặng hơn gọi là alkylamides và phần lớn trong số đọng lại trong miệng. Mù tạt, củ cải, wasabi được cấu thành từ những phân tử nhỏ hơn gọi là isothiocyanates chúng thường trôi nổi trong vòm xoang. Đó là lý do tại sao ớt khiến miệng cảm thấy như bị bỏng và wasabi lại khiến mũi cay cay. Cách đo tiêu chuẩn độ cay của đồ ăn là thang đánh giá Scoville, đo lượng capsaicin có thể được hòa tan trước khi con người không còn nhận biết độ nóng được nữa. Một quả ớt chuông không có đơn vị nhiệt Scoville nào, trong khi tương ớt Tabasco có khoảng 1200-2400 đơn vị. Cuộc đua để tạo nên loại ớt cay nhất là cuộc đua không ngừng nghĩ, nhưng nhìn chung, có hai loại ớt vào ngôi đầu bảng: Trinidad Moruga Scorpion và Carolina Reaper. Khi đo 2 loại ớt này đạt 1,5 – 2 triệu đơn vị nhiệt theo thang Scoville bằng một nửa số lượng đơn vị có trong hơi cay.

Vậy tại sao người ta lại muốn ăn thứ khiến cho mình cảm thấy đau đớn? Không ai biết khi nào và tại sao con người bắt đầu ăn ớt. Các nhà nhân chủng học đã tìm thấy những gia vị nóng như mù tạt cùng với những dấu tích về sự tồn tại của con người khoảng 23.000 năm trước. Nhưng vẫn không biết được rằng liệu những gia vị này được dùng để ăn, làm thuốc hay chỉ để trang trí. Một số phát minh cho biết gia vị phát triển chủ yếu những vùng khí hậu nóng hơn, nơi vi trùng, vi khuẩn sinh sôi nhiều hơn. Nhưng tại sao đến nay chúng ta vẫn tiếp tục sử dụng gia vị thì quả là bí ẩn. Với nhiều người ăn đồ cay hay đồ ăn chứa nhiều gia vị cũng giống như đi tàu cảm giác mạnh họ khoái cảm sởn gai óc dù chẳng hề dễ chịu. Một vài nghiên cứu cũng cho thấy những người thích ăn đồ cay nóng cũng khoái những hoạt động sản sinh ra nhiều adrenaline. Việc thích ăn đồ cay cũng có thể nằm trong gen di truyền. Nếu bạn định tập ăn để tăng độ ăn cay của mình thì bạn nên biết rằng: theo một số nghiên cứu không phải là độ đau giảm đi mà chỉ là bạn gan lỳ hơn thôi. Thực ra, các nhà nghiên cứu đã thấy rằng những người thích ăn đồ cay không coi việc bị bỏng là đỡ đau đớn hơn so với những người không ăn cay. Thay vào đó chỉ là họ quen với nỗi đau hơn thôi. Vì vậy cứ tra tấn những thụ quan nhiệt của bạn đi nhưng nhớ là khi ăn đồ cay là bạn sẽ bị bỏng đấy.

Câu Chuyện Bi Thảm Của An Dương Vương

Đề bài: An Dương Vương được thần Kim Quy giúp sức đã xây Loa Thành kiên cố, chế nỏ thần kỳ diệu khiến Triệu Đà mấy phen đem quân sang cướp nước ta đều bị thất bại. Nhưng cũng chính An Dương Vương do sai lầm của mình đã làm cho đất nước rơi vào tay giặc, cơ đồ chìm đắm biển sâu. Truyền thuyết ấy khơi dậy trong em những tình cảm ra sao đối với An Dương Vương? Người xưa muốn nói gì với chúng ta qua câu chuyện bi thảm của An Dương Vương.

– An Dương Vương là truyền thuyết lịch sử nêu lên một bài học kinh nghiệm trong sự nghiệp giữ nước lâu dài cua dân tộc.

– Có tinh thần chống xâm lược, bảo vệ đất nước nhưng do thiếu cảnh giác, thiếu sáng suốt nên chuốc lấy thất bại đau thương.

1. An Dương Vương có tinh thần chống xâm lược, bào vệ đất nước:

– Cuộc chống xâm lược của cha ông hơn hai ngàn năm trước còn để lai cho chúng ta niềm tự hào lớn với tên tuổi của An Dương Vương và hàng trăm mũi tên đồng đã đào lên được.

– Xây Loa Thành, đắp lũy, chê tạo vũ khí, đặc biệt là nỏ thần, một vũ khí vô cùng lợi hại.

– An Dương Vương đã nhiều lần cho Triệu Đà chuốc lấy thất bại trong các đợt xâm lược nước ta.

2. An Dương Vương thiếu cảnh giác, thiếu sáng suốt:

– Chủ quan nghĩ là Triệu Đà thực lòng hoà hiếu.

– Mất cảnh giác để Trọng Thuỷ vào cung, do đó hắn đánh tráo được nỏ thần.

– Yêu con mù quáng, quá tin vào nỏ thần, tự mãn với chiến thắng.

– Vì thế đã trả một giá quá đắt cho bệnh chủ quan, mất cảnh giác của mình.

– Một bài học cảnh giác trong sự nghiệp giữ nước của dân tộc đầy xương máu và nước mắt.

– Muốn bảo vệ vững chắc đất nước phải có vũ khí nhưng đồng thời phải có cả trí tuệ mưu lược và đặc biệt là đường lối sáng suốt.

Trong những truyện dân gian đã học, truyện An Dương Vương đã để lại cho em một ấn tượng đặc biệt, nhất là hình ảnh An Dương Vương đã dấy lên trong lòng em nhiều cảm xúc và suy nghĩ. Đó là hình ảnh một vị vua trong buổi đầu dựng nước đã đánh tan các đợt xâm lược hung bạo của bọn giặc ngoài nhưng liền đó đã bị thất bại vô cùng đau xót làm nên một bài học kinh nghiệm bằng xương máu khó có thể nào quên.

Có thể nói trong truyền thuyết trên, An Dương Vương vừa đáng kính trọng vừa đáng trách

Hơn hai ngàn năm trước đây, thời Âu Lạc, cha ông chúng ta bằng tài trí của mình, lại được thần Kim Quy giúp sức, đã xây được Loa Thành kiên cố, chế được nỏ thần kỳ diệu, khiên Triệu Đà mấy phen đem đại quân sang cướp nước ta là mấy phen đại bại. Đến nay Loa Thành còn lưu dấu lại, cùng với hàng trăm mũi tên đồng đào được ở nơi đó là bằng chứng làm sáng ngời thêm niềm kiêu hãnh của dân tộc ta. Tên tuổi của An Dương Vương không thể tách rời khỏi giai đoạn lịch sử hào hùng vừa nói.

Trong truyền thuyết của dân gian ta, An Dương Vương đã xuất hiện như một nhân vật có tinh thần bảo vệ đất nước, chống ngoại xâm mạnh mẽ. Cho dù cuối cùng ông đã chuốc lấy thất bại đau xót, bi thảm nhưng đối với em – là một kẻ hậu sinh – em vẫn dành cho ông một tấm lòng quý trọng. Đó là tình cảm riêng đối với một con người yêu nước mãnh liệt, kiên nhẫn trong việc xây thành, đắp lũy, chế tạo vũ khí lợi hại nhằm chống giặc ngoại xâm, giữ yên bờ cõi. Truyện kể rõ rằng, sau khi giúp Ạn Dương Vương xây xong Loa Thành, thần Kim Quy cho nhà vua một cái móng của mình để làm lẫy nỏ mà giữ thành. Nỏ có được cái lẫy làm bằng móng chân thần sẽ là chiếc nỏ bách phát bách trúng và chỉ một phát có thể giết hàng nghìn quân giặc. Thần Kim Quy sở dĩ hết lòng giúp sức An Dương Vương như vậy là vì thần quý trọng tài trí của nhà vua khi ông còn tỉnh táo, sáng suốt, biết vận dụng tài trí của nhân dân trong việc xây thành đắp lũy, chế tạo vũ khí lợi hại đề chống giặc.

Triệu Đà mấy lần đem quân sang cướp đất Âu Lạc nhưng vì An Dương Vương có nỏ thần nên quân lính hắn bị giết hại rất nhiều. Hắn đành cố thủ chờ cơ hội khác. Sau đó thấy dùng binh không lợi, Triệu Đà dùng mưu cho con trai là Trọng Thủy sang cầu thân, lừa được Mỵ Châu lấy cắp nỏ thần thật, đánh tráo bằng nỏ giả. Sau đó hắn đem quân sang đánh Âu Lạc và hắn đã thành công như ý muốn. Cuộc đời và sự nghiệp của An Dương Vương do đó đá kết thúc một cách bi thảm là nhà vua phải nhảy xuống biển tự vẫn sau khi nát ruột giết con.

Vì sao một con người tài trí, có tinh thần yêu nước mãnh liệt lại có cả thành lũy kiên cố, vũ khí lợi hại như vậy mà phải gánh chịu quốc phá gia phong, cơ nghiệp lớn lao phút chốc chí còn là mây khói? Phái chăng là do nhà vua thiếu cơ mưu sáng suốt. Ông rất chủ quan và mất cảnh giác đối với ké thù cua mình nên không hiểu được bản chất của quân xâm lược vốn là nham hiểm khôn lường. Do đó, ông chủ quan nghĩ là Triệu Đà muốn thật tâm hoà hiếu nên không thấy được âm mưu thâm độc của bọn chúng rồi mất cả cảnh giác đối với Trọng Thủy đang thi hành độc kế. Hơn thế nữa nhà vua cũng không nắm vững đựợc cả nội bộ của mình. Ông yêu con là Mỵ Châu một cách mù quáng, không hiểu hết tính cách của con mình. Đợi đến khi thần Kim Quy chỉ rõ: “Giặc ở sau lưng” ông mới tỉnh ngộ và hiểu ra thủ phạm dẫn đến cảnh điêu linh nhà tan nước mất là cô con gái ngây thơ, nhẹ dạ và cả tin của mình … thì đã muộn màng cả rồi. An Dương Vương lại thiếu tinh táo không phòng bị gì cả vì quá tin vào vũ khí lợi hại bách phát bách trúng của mình mà không chú ý đến con người. Nhà vua đã phải trả giá quá đắt cho sai lầm của mình là làm cho đất nước rơi vào tay giặc, cơ đồ chìm đắm biển sâu:

Nỏ thần vô ý trao tay giặc

Nên nỗi cơ đồ đắm biển sâu

Có thể nói trong truyền thuyết trên, An Dương Vương vừa đáng kính trọng vừa đáng trách. Là người đứng đầu nước Âu Lạc có tinh thần yêu nước chống ngoại xâm nhưng do chủ quan, mất cảnh giác nên dẫn đến nước mất, nhà tan.

Người xưa sáng tạo nên một truyền thuyết lịch sử nhiều xúc động như thế nhằm nhắc nhở muôn thế hệ sau là phải cảnh giác trước dã tâm của kẻ thù để bảo vệ quyền độc lập thiêng liêng của đất nước và hạnh phúc của gia đình.

Từ khóa tìm kiếm

nêu cảm nhận về nhân vật an dương vương

Vì Sao Quan Vũ Bình Thản Nhận Lấy Cái Chết Cay Đắng?

Tính cách kiêu căng, ngạo mạn cùng với việc bị “cầm tù” trong tư tưởng trung quân, phục Hán chính là nguyên nhân khiến Quan Vũ rước họa sát thân.

Phác họa hình tượng Quan Vũ.

Bên cạnh Gia Cát Lượng, Tào Tháo, tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của tác giả La Quán Trung cũng đề cập đến những nhân vật kiệt xuất khác thời Tam quốc như Quan Vũ, Tôn Quyền, ngũ hổ tướng Thục Hán… Loạt bài này sẽ làm rõ những tình tiết hư cấu trong tiểu thuyết cũng như khai thác yếu tố mà Tam quốc diễn nghĩa không đề cập đến.

Theo trang mạng Qulishi, trong giai đoạn xây dựng uy danh thời Tam quốc, Quan Vũ hết gây xích mích với Tôn Quyền, lại thể hiện thái độ đối với Lưu Bị, Gia Cát Lượng, còn khước từ lòng tốt của Tào Tháo.

Điều này khiến cho các học giả Trung Quốc sau này nhận định, cả 3 thế lực Thục Hán, Đông Ngô và Tào Ngụy đều hiểu rõ, Quan Vũ không chết thì đại cục không thể yên ổn.

Khước từ Tào Tháo

Tào Tháo ngưỡng mộ và lấy lòng Quan Vũ nhưng không giữ được danh tướng này trở về với Lưu Bị

Bất đắc dĩ quy hàng Tào Tháo, Quan Vũ được đối đãi hết sức nồng hậu. Quan Vũ được phong làm “Hán Thọ đình hầu”. Chức tước này trên danh nghĩa là Hán Hiến Đế sắc phong, nhưng thực chất là do chủ ý của Tào Tháo.

Quan Vũ hết sức coi trọng chức tước này. Vì trong mắt một người trung quân, phục Hán, đây là bằng chứng cho thấy Quan Vũ bắt đầu bước chân vào hàng ngũ quan lại của nhà Hán.

Sau này, Quan Vũ nhất quyết quay về với Lưu Bị, thậm chí còn “qua 5 ải, chém 6 tướng” Tào. Nhưng nếu có ở lại với Tào Tháo, tư tưởng trung quân, phục Hán cùng tính cách kiêu căng, ngạo mạn cũng sẽ sớm hại chết Quan Vũ

Cái chết của Tuân Úc là minh chứng rõ ràng nhất cho điều này, các học giả Trung Quốc phân tích. Tuân Úc là mưu sĩ sớm nhất của Tào Tháo, luận về tài năng chỉ đứng sau Quách Gia.

Tuân Úc tận tâm, trung thành, lập nhiều công trạng, được Tào Tháo rất mực trọng dụng, kính nể. Nhưng càng về sau, Tuân Úc càng lộ rõ mục đích đi theo Tào Tháo để trợ giúp cho nhà Hán. Trong khi đó, Tào Tháo chỉ muốn chấm dứt một triều đình bù nhìn để xưng đế. Kế hoạch này sớm muộn bị Tuân Úc phát hiện.

Từ chỗ là mưu sĩ thân cận, Tuân Úc công khai đứng ra phản đối Tào Tháo. Kết quả là mưu sĩ tài ba này bị Tào ban cho một chén rượu độc mà chết tức tưởi.

Không bằng lòng với Lưu Bị

Ba anh em kết nghĩa Quan Vũ (phải), Lưu Bị (giữa) và Trương Phi kết nghĩa tại vườn đào

Trở về Thục Hán, Quan Vũ lẽ ra không nên nhắc đến chức “Hán Thọ đình hầu” để tránh làm Lưu Bị không vui.

Nhưng bởi tình tính ngạo mạn, kiêu căng, Quan Vũ vẫn nhiều lần tự xưng tước vị mà Tào Tháo ban cho. Quan Vũ coi đây là vinh dự thì Lưu Bị có thể nghĩ huynh đệ mình đã trúng kế thị uy của Tào Tháo.

Theo các nhà học giả Trung Quốc, bất hòa giữa hai huynh đệ từng uống máu ăn thề dần lên đến đỉnh điểm. Nếu Lưu Bị chết, Quan Vũ là ứng cử viên sáng nhất để nắm quyền lực Thục Hán.

Trong khi đó, nếu Lưu Bị giết Tào thành công, Quan Vân Trường sợ rằng kẻ tiếp theo phải rơi đầu sẽ chính là mình.

Đến khi chiếm Tây Xuyên, cả Gia Cát Lượng, Pháp Chính và nhiều người khác đều cật lực khuyên Lưu Bị xưng đế. Nhưng Lưu Bị một mực cự tuyệt, chỉ muốn làm Hán Trung Vương.

Điều này khiến cho Quan Vũ trong lòng vô cùng bất mãn. Quan Vân Trường cho rằng, danh xưng ấy không được Hán Hiến Đế phê chuẩn, không được công nhận, là hành động phản nghịch.

Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung miêu tả chi tiết vụ việc này. Khi Phí Y mang theo chiếu bổ nhiệm của Lưu Bị tới Kinh Châu, Quan Vũ ngang nhiên hỏi: “Hán Trung Vương phong cho ta tước gì?”

Thái độ của Quan Vũ tỏ rõ sự bất mãn, khác hẳn với lúc được Tào Tháo phong làm “Hán Thọ đình hầu”.

Quan Vũ là dũng tướng nhưng cuối cùng phải nhận lấy cái chết thảm.

Khi nghe tới việc mình được phong chức đứng đầu trong “ngũ hổ thượng tướng”, Quan Vũ càng thêm giận dữ, miễn cưỡng tiếp nhận.

Phí Y đã đem toàn bộ sự tình tâu lại với Lưu Bị và Gia Cát Lượng. Đó là lúc mà Quan Vũ trở thành “cái gai” trong mắt Gia Cát Lượng.

Nếu để Quan Vũ vào Tứ Xuyên, khó tránh khỏi xích mích, dẫn đến huynh đệ tương tàn. Ngược lại, trấn thủ Kinh Châu, Quan Vũ có thể dâng thành cho Tào Ngụy bất cứ lúc nào.

Nhục mạ Tôn Quyền

Trong khi đó, Tôn Quyền ở Đông Ngô “đứng ngồi không yên”, bởi Quan Vũ trấn Kinh Châu, bất cứ lúc nào cũng có thể tiến đánh xuống nước Ngô.

Tôn Quyền bèn dùng kế, sai sứ giả tới xin Quan Vân Trường gả con gái cho con trai mình, thể hiện lòng muốn thắt chặt quan hệ Ngô-Thục.

Nhưng Quan Vũ vốn ngạo mạn, tự phụ và không có tầm nhìn xa nên rất coi thường Tôn Quyền. Quan Vũ không hề biết rằng, làm tổn hại quan hệ Thục-Ngô cũng sẽ phá tan chiến lược “Long Trung đối sách” mà Gia Cát Lượng đề ra.

Vì vậy, Quan Vũ mắng chửi sứ giả hết lời, thậm chí còn có ý nhục mạ Tôn Quyền khi nói: “Hổ nữ sao có thể gả cho khuyển tử”.

Có thể nói, Quan Vũ đã phạm sai lầm chết người khi thẳng thừng gây hấn với Tôn Quyền, bởi xét về vai vế, Tôn Quyền đứng ngang hàng với Lưu Bị.

Tôn Quyết biết tin, tỏ ra hết sức tức giận, một mặt nhẫn nhịn chờ thời, mặt khác bắt đầu xây dựng mối quan hệ giao hảo với Tào Ngụy.

Quan Vũ chết là điều tất yếu

Cái chết của Quan Vũ được cho là điều cần thiết trong thời Tam quốc.

Trên thực tế, bản thân Quan Vũ trong giai đoạn này có lẽ cũng hết sức đau đầu. Bởi Lưu Bị dù khởi binh khôi phục Hán triều, nhưng lại tự ý xưng vương khi chưa có sự đồng ý của Hán Hiến Đế. Nếu theo Tào Tháo, Quan Vũ sớm muộn cũng chứng kiến cảnh nhà Hán diệt vong.

Trong bối cảnh đó, Gia Cát Lượng để Lưu Bị phong Quan Vũ làm Tiền Tướng quân, khởi binh đánh Tương Dương.

Quan Vũ dù không giỏi mưu lược nhưng cũng hiểu rằng, đánh Tương Dương chẳng khác nào tấn công Tào Tháo trong khi Tôn Quyền ở phía sau sẵn sàng “đâm sau lưng” bất cứ lúc nào.

Trước có Tào Tháo, sau có Tôn Quyền, Quan Vũ biết mình đang dấn thân vào chỗ chết.

Một số học giả Trung Quốc phân tích, nếu may mắn có thể diệt được Tào Tháo, Quan Vũ sẽ lập công, chấn hưng nhà Hán. Nếu không may thì sẽ bại trận mà chết. Cả hai con đường ấy đều không vi phạm tư tưởng trung quân, phục Hán, nên Quan Vũ chấp nhận dẫn quân lên đường.

Có một điều mà Quan Vũ không ngờ, đó là mối quan hệ của ông với các tướng lĩnh dưới quyền cũng xấu đi nhanh chóng. Đến khi rơi vào bế tắc trong chiến dịch đánh Tương Dương-Phàn Thành, Quan Vũ không nhận được bất kỳ sự hỗ trợ nào, lại bị quân Đông Ngô đánh úp, buộc phải rút chạy về Mạch Thành

Quan Vũ thất thủ Mạch Thành là điều tất yếu, bị quân Ngô bắt sống. Quan Vũ kiên quyết không hàng Ngô và chỉ còn đường nhận lấy cái chết.

Có thể nói, Quan Vũ đã đạt được tâm nguyện khi hi sinh tính mạng để bảo vệ lý tưởng. Cái chết của Quan Vũ thể hiện vận mệnh của nhà Hán đã hết, báo hiệu sự diệt vong.

Năm 219, Lưu Bị sai Quan Vũ đang trấn thủ Kinh Châu đem quân bắc tiến. Lợi dụng thời cơ này, một danh tướng Đông Ngô đã bí mật đưa quân vượt sông chiếm Kinh Châu, uy chấn Trung Hoa. Bài viết xuất bản ngày 28.2.2017 sẽ tập trung khai thác cái chết bí ẩn của danh tướng này.

Mỹ Ghét Cay Ghét Đắng Iran Vì Đâu

“Ở mọi nơi bạn nhìn đến, nếu có rắc rối trong khu vực, bạn sẽ thấy Iran”, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng James Mattis tuyên bố với các phóng viên vào giữa tháng 4/2017, trong chuyến thăm tới Riyadh, Ả rập Xê-út.

Tuy nhiên theo chiến lược gia của quân đội Mỹ Danny Sjursen phân tích trên Warisboring, những tuyên bố mang tính định kiến giống như của ông Mattis về Iran thường sai. Sự thật là Iran không đứng sau hầu hết các bất ổn ở Trung Đông như Mỹ nhìn nhận, và nếu các nhà hoạch định chính sách Mỹ không chịu thay đổi quan điểm về Iran thì họ sẽ phải chịu thất bại.

Hiện nay có một điều chắc chắn là các nhà hoạch định chính sách Mỹ đang chẩn đoán nhầm bệnh nhân và trị nhầm bệnh.

Trước tiên, để tránh nhầm lẫn, không nên để cảm xúc xen vào khi nhìn nhận vấn đề, và cần có một cái nhìn mới về bản chất mối quan hệ nhiều chông gai giữa Mỹ với Iran và vai trò thật sự của nước Cộng hòa Hồi giáo này trong các vấn đề của Mỹ ở Trung Đông.

Warisboring đặt câu hỏi có bao nhiêu người Mỹ nhận ra rằng chỉ có ba quốc gia trên thế giới không có quan hệ ngoại giao với Mỹ? Thực ra trước đây, con số này là bốn, cho đến khi chính quyền tiền nhiệm của ông Obama bắt đầu dần bình thường hóa quan hệ với Cuba.

Đầu tiên và dễ thấy nhất, chắc chắn là Triều Tiên. Và cuối cùng dĩ nhiên trong danh sách này không thể thiếu Iran. Còn những nước cũng là thù địch của Mỹ mà không có trong danh sách thì sao? Zimbabwe, Pakistan, Nga, New Guinea và đến năm 2012 có thêm Syria.

Lệu lời tuyên bố của ông Mattis có chính xác? Liệu Iran có thực sự đứng sau mọi vấn đề ở Trung Đông?

Điều này rất khó xảy ra. Trên thực tế, tuyên bố này hết sức có vấn đề. Ở một nước Mỹ đầy rẫy những người thù ghét Iran, việc tô xấu hình ảnh Iran là một việc hết sức bình thường và dựa trên ba giả định về bản chất mang tính đe dọa của Iran.

Thứ nhất, trong mắt Mỹ, việc Iran phát triển và triển khai vũ khí hạt nhân, đặc biệt là chống lại Israel gần như là định kiến bất biến.

Các nhà lãnh đạo tham dự cuộc đàm phán hạt nhân Iran chụp ảnh lưu niệm tại Vienna, ngày 14/7/2015.

Thứ hai, Mỹ cho rằng Iran hỗ trợ cho quân khủng bố trong khu vực và các quân đội chiến đấu ủy nhiệm. Thứ ba, Iran thường thể hiện tham vọng thiết lập một đế chế trong khu vực bằng vũ lực.

Cả ba giả thuyết này đều dựa trên một giả định sai lầm khác: đó là Mỹ cho rằng Iran sở hữu một hệ thống chính trị độc tài dẫn đầu bởi những “giáo sĩ điên rồ” (mullah).

Sự cường điệu về Iran

Hãy tưởng tượng về một quốc gia Trung Đông, không phải Israel mà là một nước có một cộng đồng Do Thái lớn, được bảo vệ quyền lợi, nơi mà Hồi giáo là tôn giáo của quốc gia nhưng tổng thống lại thường đăng những lời chúc mừng vào dịp năm mới của người Do Thái.

Nghe có vẻ lạ lẫm nhưng thực chất đó chính là Iran. Thực tế, Iran đã dành một ghế trong quốc hội cho người Do Thái, ba ghế cho người Kito và còn lại là cho Bái Hỏa giáo. Nhưng sẽ thật sai lầm khi kết luận rằng Iran là một đất nước khoan dung chỉ với những hành động đó. Điều này chỉ nói lên rằng sự phức tạp của một xã hội đa dạng, chứa đầy những nghịch lý và mâu thuẫn.

Tuy nhiên người dân Iran lại có quan điểm tích cực về Mỹ hơn là người Mỹ và người dân các nước đồng minh của Mỹ (gồm Ai Cập, Jordan và Thổ Nhĩ Kỳ) nhìn nhận về Iran. Khu vực này tồn tại một nghịch lý, đó là mối quan hệ nghịch đảo giữa quan hệ của Iran với Mỹ và tỷ lệ yêu mến Iran của người dân Mỹ.

Trước hết đó là phong trào Mùa xuân Ả rập và kéo theo đó là tình trạng hỗn loạn ở Tunisia, Libya và Ai Cập. Iran không hề khơi mào và cũng không tìm cách gây ảnh hưởng đến các cuộc nổi dậy ở những nước này.

Một cuộc nổi dậy trong phong trào Mùa xuân Ả Rập

Thứ hai, phải kể đến cuộc chiến kéo dài nhiều thập kỷ giữa chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ với lực lượng người Kurd ở nước này, và dĩ nhiên cuộc xung đột đẫm máu này không hề có sự can dự của Iran.

Thứ ba, sự lan tràn hiện nay của các chi nhánh của Al Qaeda ở Syria và bán đảo Ả-rập. Iran thực sự căm ghét Al-Qaeda nên không đời nào hỗ trợ cho chúng.

Thứ tư, Iran rất ít can thiệp vào Yemen nhưng lại luôn bị Mỹ phóng đại về sự thông đồng giữa Iran với lực lượng phiến quân Houthi.

Tuy nhiên, các nước Ả rập Xê-út, Các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất, Nga và Mỹ cũng hành động tương tự. Mỹ thường dán mác Iran là “nước bảo trợ cho chủ nghĩa khủng bố”, và chẳng còn danh xưng nào khác nghe đáng sợ và tồi tệ hơn được nữa.

Bắt đầu từ năm 2016, cuộc điều tra hàng năm của Bộ Ngoại giao Mỹ về chủ nghĩa khủng bố đã liệt IS là “mối đe dọa khủng bố lớn nhất toàn cầu,” chứ không phải là Iran, Hezbollah hay Houthis.

Chẳng hạn phong tra Hezbollah ở Lebanon chủ yếu tập trung đối đầu Israel, nhưng lại chiến đấu chống IS ở Lebanon và Syria và cũng không thực hiện tấn công máy bay vào các tòa nhà của Mỹ như Al Qaeda.

Từ năm 1975 đến năm 2015, những người mang quốc tịch Iran chẳng hề giết bất kỳ ai trong các cuộc tấn công trên đất Mỹ. Ngược lại, công dân mang hộ chiếu các nước đồng minh quan trọng của Mỹ gồm Ả rập Xê-út, Ai Cập và Lebanon lại khiến hàng nghìn người thiệt mạng hôm 11/9. Trên thực tế, kể từ đó đến nay, 85% lực lượng khủng bố ở Mỹ đều là công dân Mỹ hoặc những người thường trú lâu dài ở nước này, phần lớn đều được sinh ra trên đất Mỹ.

Đối với cáo buộc rằng Iran về bản chất là một nước hung hăng, thực chất Iran chỉ theo đuổi các lợi ích trong khu vực. Tuy nhiên điều này không khiến những hành động của Iran đi ngược lại với lợi ích của Mỹ trong khu vực.

Ngoài ra, không giống như trong quan niệm của người dân Mỹ, đối với một số vấn đề nhất định như Afghanistan, Mỹ và Iran lại có lợi ích giống nhau. Cho dù Iran đối nghịch Mỹ, nhưng cả Mỹ và Iran đều mong muốn một đất nước Iraq ổn định.

Warisboring cho rằng một chiến lược thận trọng đòi hỏi một cách đánh giá khôn ngoan và hợp lý. Tuy nhiên thật không may, vào lúc này Mỹ lại không hề ưa Iran.